Prof. Dr. Ümit Özekici » Gebelik

Embriyo Transferi

admin — Fri, 15 May 2009 16:50:21 +0000

Bütün bu yöntemlerin sonucunda elde edilen embriyoların rahim içerisine yerleştirilmesidir.Özel durumlar dışında bu işlem sırasında anesteziye gerek yoktur.Yumurta toplama işleminden 2 veya 3 gün sonra embriyo transferi gerçekleştirilir.Genç yeterli sayıda embriyosu bulunan ya da daha önceki denemeleri gebelikle sonuçlanmayan olgularda embriyo blastokistaşamasına(daha iler gelişme) geldikten sonra yani 5.veya 6. gün transfer edilebilir.Böylece gebelik şansı artacak ve daha gelişmiş ama az sayıda embriyo transfer edildiğinden çoğul gebelik ve buna bağlı sorunlarla karşılaşma olasılığı azalacaktır.İzleme sırasında embriyoların ancak % 30-35i blastokist evresine ulaşabileceğinden seçimli olgularda uygulanması önerilmektedir .
Embriyo Transferi öncesi Genetik Tanı:
Genetik kusur iletme yönünden yüksek riskli çiftlerde embriyo transfer öncesi genetik tanı büyük önem taşımaktadır.Bu erken dönemde etkilenmemiş embriyoların rahim içine yerleştirilmesi ileride olası bir tıbbi kürtajdan öncesi tanı başlıca iki aşamadan yapılır;
1-Embriyo biyopsisi
2-Genetik analiz
Embriyo biyopsisi erken bölünmenin çeşitli dönemlerinde yapılabilirse de en çok kabul gören 8 hücreli blostomer dönemi olup embriyo döllenmeden 3 gün sonra bu döneme erişir.Zona denilen yumurta kabuğu mekanik , kimyasal ya da lazer yöntemiyle delinerek 2 veya 2 hücre ileride gelişecek gebeliğe zarar vermeden alınıp incelenebilir.
Genetik Analiz:Çok dar bir pencereden alınan sınırlı sayıda hücre üzerinde yapılacağından kullanılacak yöntem hassas güvenilir ve süratli sonuç veren cinsten olmalıdır.
Bu amaçlada en çok kullanılan yöntemler
a)Polimeraz zincir reaksiyonu(PCR) Özgün DNA parçalarının beden dışı enzimatik sentez yöntemidir.
b)Floresans hücre içi hibridizasyon:Kromozom anomalilerini saptamay yarayan bir yöntemdir.

Uygulamanın Komplikasyonları:
Yumurtalıklar uyarılmayabilir ve sonuçta yumurta toplanmayabilir.Hipersitümülasyon:Yumurtalıklar aşırı uyarılabilir.Yumurtalık büyümesi kanda hormon düzeylerinin yükselmesi ve vucutta sıvı toplanması ile seyreden bir klinik tablo oluşabilir.Genellikle yatak istirahati yeterlidir.Spermler toplanan yumurtayı döllemiyebilir ve sonuçta ET yapılamaz.ET sonrası embriyo rahim içine tutunmayabilir(implantasyonun olmaması)

Çoğul Gebelik:
Gebelik olasılığını artırabilmek için ET sırasında hastaya yaşına göre 3 veya 4 embriyo verilmekte ve buda çoğul gebelikle karşılaşma yüzdesini çoğaltmaktadır.

Dış Gebelik:
Gebeliğin rahim içi yerine tüplerin içinde büyümesi ve devam etmesi.Düşük veya erken tüp yırtılmalarıyla akut batın denen yaşamı tehdit eden bir tabloya yol açabilir.

Gerekli cerrahi girişimler:
(Laporoskopi, histereskopi, biyopsiler…) diğer cerrahi girişimlerden da ha tehlikeli değildir.Yardımla üreme teknikleri sonucu elde edilen gebeliklerdeki anomali olasılığı diğer gebeliklerden daha fazla değildir.Ancak ICSI yöntemiyle sağlanan gebeliklerde bu güne kadar herhangi bir anomali sayı artışı saptanmamış olmasına rağmen yeterli veride toplanamamıştır.Risk olasılığı karşısında doğum öncesi genetik araştırma önerilir.

No related posts.

Hastanın Değerlendirilmesi

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:58:45 +0000

İnvitro fertilizasyon adayı çiftlerin işlem öncesi gereken psikolojik gerekse bedensel olarak bir dizi incelemeye başvurularak hazırlanması esastır.Laporoskopi ile karın içi (periton) boşluktaki üreme organları ve komşu organlarının geçirilmiş bir enfeksiyon,ameliyat ve ya endometriozise bağlı değişiklikler yönünden incelenmesi bir çok merkezde ön araştırma olarak uygulanırsa da şart değildir.Rahim içi boşluğu araştırmak amacıyla, radyolojik inceleme (histerosalpinografi) veya histereskopi şarttır.Böylece rahim içi boşlukta bir hasar, yapışıklık veya kitle var ise önce bunlar giderilmiş olacaktır.
Adetin belirli günlerinde yapılacak hormon çözümlemeleri , over rezervi hakkında bilgi verecektir.Erkekte uygulama öncesi meni kültürü ve antibiyogram ve ayrıntılı bir meni incelemesi gerekmektedir.Ayrıca vaginal kültür, antbiyogram. Kızamıkcık,HIV, Hepatit B yönünden araştırma ve kan tayini ile ön incelemeler tamamlanmış olacaktır.Yine psikolojik danışmanlık, başarı oranı hakkında bilgi vermek, alternatif tedavinin belirlenmesi ve olayın duygusal yönleri üzerinde durulması gereken konulardır.

No related posts.

Hasta Seçimi

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:58:26 +0000

Tubal Etkenler:Mikro cerrahi alanındaki ilerlemeler bir çok tubal işlev bozukluğunun başarıyla tedavisini sağlamıştır.Üzerinde genişleme olmayan ve yumurta yakalamaya uygun uçları(fimbriya) sağlam olanlarda tüplerin açılması ve yapışıklıkların giderilmesi % 50 oranında gebelikle sonuçlanabilmektedir.İsteğe bağlı olarak bağlanan tüplerin yeniden açılmak istendiği durumlarda var olan tüpe ait kısım 6 cm uzun ve uçları sağlam ise ameliyat sonrası %45-60 oranında gebelik elde etme şansı bulunmaktadır.Başarılı olguların %85’inde gebelik ameliyat sonrası iki yıl içinde gerçekleşir.Eğer sonuç yok ise hasta IVF-ET’ye yönlendirilmelidir.Tekrarlayan mikro cerrahi girişimlerinin başarı oranını %10’dan az olduğu unutulmamalıdır.Tek bir invitro fertilizasyon uygulama sonucu gebe kalma olasılığının %20 olduğu göz önünde bulundurulacak olursa uygun olgularda tubal nedenin mikrocerrahi ile tedavisi baş vurulacak yöntem olacaktır.

Endometriozis
Rahim içini döşeyen doku tabakalarının normalin dışında diğer organlarda bulunması ve adet dönemlerinde rahim içi hormanal uyaranlara yanıt vermesiyle karekterize bir tablodur.Kadınlarda kısırlık olgularının %20-40’ın endometriozisden var olduğu bildirilmiştir.Şiddetli durumlarda, tüp ve yanı başındaki yumurtalıklardaki tıkayıcı yapışıklıklar kısırlığa neden olurken, hafif olgularda neden kısırlıkla karşılaşıldığı tam olarak açıklanamamıştır.Yinede hiçbir tedavi olmaksızın yalnız laporoskopi yapılan olgularda ilk 6 ay sonunda %50’ye varan gebelik oranları bildirilmiştir.Cerrahi girişime ek olarak bazı hormon preperatları ile yapılan tedaviler sonucu ise yine %50 oranında gebelik elde edilmektedir.Eğer yeterli izleme süresinde gebelik elde edilemezse, hasta yine IVF-ET yönlendirilmelidir.

Nedeni Açıklanamayan kısırlık:
Genel kabul gören kanı kısırlıkların %15-20’inde her iki eşe ait hiçbir neden belirlenememesidir.Bunu söyleyebilmek için kadının düzenli adet görmesi ve yumurta üretmesi(ovulasyon), tüplerin açık ve işlev görmesi, eşinin ise yeterli sayı hareketlilik ve yapıda sperm profiline sahip olması gerekir.Kendi haline bırakılan nedeni belirsiz kısırlık olgularının 4 yıl içerisinde %58’e varan oranda gebe kalabildikleri gösterilmiştir.Nedeni belirlenmeyen kısırlıkta cerrahi tedavi yöntemleri önerilmiş olup bunların çoğu ampiriktir.İşlendiği önem taşıyan human menopozal gonadotropin (HMG) ile yumurtalıklar uyarılıp rahim içi aşılama yapılmalıdır.Böylece kümülatif olarak 3 siklus sonrası%23 ve 7 siklus sonra %45 oranında gebelik elde edilebilir.Bu çiftlerde kadının, çeşitli hormonlarla yumurta olgunlaşmasının artırılması sonrasında , eşinin spermleri yıkanarak yapılan suni döllenme 3ila 6 adet dönemi tekrarlandıktan sonra invitro fertilizasyona karar verilmelidir.Bu şekilde IVF yoluyla tedavi değil tanı aracıda olabilir.Tekrarlayan sikluslarda başarı yoluna yumurta yada sperme ait anormallik söz konusu olup mikromanipülasyon önerilebilir.

Erkek Etken Bozukluğu:
Sperm sayı hareketliliğinin azalması ve yapısında anormalliğin görüldüğü oligoastenoteratospermi olgularında kontrollü overyal hipersitümülasyon ve rahim içi aşılama yönünden başarılı olunamıyorsa IVF-ET başvurulacak yöntem olmaktadır.İnvitro fertilizasyonun başarısız kalması durumunda hasta bu kez mikroenjeksiyon uygulanmasına yönlendirilmelidir.
Bağışıklığa ait etkenler(immünolojik):
Kadın üreme kanalı ya da sperm yüzeyindeki ansperm antikorlar kısırlığa yol açabilmektedir.İnvitro fertilizasyon bu duruma çözüm getirebilir.Ama besi yeri hazırlanırken kadının kanı kullanılmamalıdır.Bir kez döllenme meydana gelirse implantasyon, oranı tubal hastalıktaki gibidir.Eğer döllenme oranı düşük ise bu kez mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemi sorunu çözebilir.

No related posts.

ZIFT(Döllenmiş yumurtanın tüplere iletilmesi)

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:57:31 +0000

GIFT majör bir sperm problemi bulunan olguların kısırlık sorununa çözüm getirmez.Çok düşük hareketlilik veya anormal yapı gibi durumlarda önerilen yöntem ZIFT olmuştur.Burada sperm ve yumurta invitro (beden dışı) döllendikten sonra meydana gelen erken dönem embriyo tüplere transfer edilmektedir.Konumsal olarak bu yöntem GIFT’in taşıdığı avantajları sunar.
Daha az sayıda merkezde uygulandığından ve değişik dönem embriyoların kullanıldığından elimizde sonuç bildiren tam bir data yoktur.

Transuterin intratubal aşılama:Burada hazırlanan spermler özel kataterlerle rahim ağzından vaginal yoluyla geçirildikten sonra tüplerin ampullaistrik bölümüne kadar iletilir.İşlem USG altında yapılır.Daha çok superovulasyon tedavi yapılır.Supfertil çiftlerde düşünülmüştür.Ödem yada kan pıhtısı oluşumuna neden olmakla birlikte dış gebelik oranında bir artışa yol açtığı bilinmektedir.
Doğrudan karın içi aşılama:İlk kez 1985’de uygulanmıştır.Tekniğin esası özel hazırlanmış spermlerin laparoskopi altında ovulasyon zamanına yakın tarihte karın içine vagina arka duvarına bir iğne ile iletilmesine dayanır.Daha çok rahim ağzı etken bozukluğu ile erkek etken kusurunda önerilmektedir.Enfeksiyon travmatik kanama ve antisperm antikor oluşumuna yol açması nedeniyle uygulama tartışılmalıdır.Ayrıca rahim içi aşılamaya karşı üstünlüğü gösterilmemiştir.

İnvitro fertilizasyon- Embriyo Transferi(IVF-ET)
Spermlerin yumurtaları beden dışında , laboratuarlarda hazırlanan bir kültür ortamında döllenmesi anlamına gelir.Gebelik ve doğum ile sonuçlanan ilk başarılı uygulama Steptoe ve Edwards tarafından 1978’de gerçekleştirildikten sonra bu konuda çok büyük gelişmeler kaydedildi.İlk uygulandığında tüpleri olamayan yada onarılmayacak kadar hasarlı olgular düşünürken daha sonra uygulama alanı genişletilmiştir.Buna göre invitrofertilizasyon tıkalı yada ileri derecede hasarlı tüpleri olan kadınlarda, endometriozis olgularında, erkek etkeninin bozuk olduğu durumlarda, nedeni açıklanmayan kısırlıklarda ve bağışıklığa ait etkenin varlığında uygulanmaktadır.

No related posts.

Gamet (üreme hücreleri) Transferi

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:57:05 +0000

Sperm ve yumurtalar özel bir katatere birlikte yüklenir ve laparoskop yardımıyla tüplerin saçaklı ucundan içeriye 3 cm ilerleyip yavaş yavaş bırakılır.Hasta işlemden 2-3 saat sonra taburcu edilir.
İşlemin Ardından:
Luteal faz desteği
Luteal faz adetin ikinci yarısında progesteron etkisi altındaki tabloyu anlatmak için kullanılır.Bu dönemde olası bir döllenmeye karşı endometrium denen embriyonun yerleştiği rahim içi doku tabakası özel bir hazırlık geçirir.GIFT işleminde bir şekilde bu fazın desteklenmesi gerekir.Çünkü uygulanan kontrollü overyal hiperstimülasyon tedavilerin
GnRH anologları luteal fazı baskılamış olacaktır ve bu nedenle transferden 2 gün sonra başlanarak günde20 -25mg pregesteron adele içine uygulanır..Bunun yerine üç günde bir 2000/IU /HCG adele içi uygulama önerenler bulunmakla beraber bir üstünlüğü olmadığı bilakis hipersitümülasyon sendromuna daha çok yol açtığı bildirilmiştir.Aynı amaçla saf progesteron kapsülleri de kullanılabilir.Overyal uyarma sonucu elde edilen aşırı sayıdaki yumurtalar başka hastalara(ülkemizde yasaktır) verileblir veya embriyo haline geldiğinde dondurulabilir. GIFT’in genel gebelik oranı %28.7’dir.Bunun invitro fertilizasyon ve embriyo transferi sonuçları ile karşılaştırıldığında belirgin olarak yüksek olduğu görülmektedirEn düşük sonuç ağır erkek etken yada immünolojik bozukluğu olgularında elde edilir.%15-16 lup en yüksek bazen donör yöntemi ile %56 oanında elde edilir.Bu şlemde %16.8 oranında düşük ve %3.9 oranında dış gebelik riski bulunmaktadır. Eve canlı bebekle dönme olasılığı GIFT’de %22 ve IVF’de %14’dür.Her seferinde laporoskopi gerekmez.Buna rağmen uygulama için sağlam bir tüp gerekmesi uygumla alanını kısıtlamaktadır.Tek ya da iki tüpte yapılacak GIFT gebelik sonuçların da fark göstermektedir.

No related posts.

Gift(Sperm ve Yumurtanın Tüplere İletilmesi)

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:56:22 +0000

İlk kez nedeni belirlenemeyen bir kısırlık olgusunda 1984’te Laporoskopi yöntemiyle yapılan bu uygulama gebelik sonuçlandı ve geniş kabul gördüyse de son yıllarda yerini tamamen tüp bebek uygulamasına bıraktı.Uygulama, nedeni belirlenemeyen kısırlık, endometriozis, hafif ya da orta derecede erkek etken bozukluğu daha önce başarısız sonuç veren yapay döllenme, rahim ağzı etken bozukluğu , immünolojik (bağışıklığa ait), etkenler erken menopoz olguları için vericinin yumurtasının kullanıldığı durumlarda düşünülebilir.İlk uygulamada tüpleri açık ve nedeni belirlenemeyen kısırlık olguları için geliştirilen bu yöntem daha sonra aşağıdaki durumlar içinde uygulamaya başlamıştır..

1-Nedeni belirlenemeyen kısırlık
2-Pelvik(kalça içi) endometriozis hafif veya orta derecede
3-Erkek etkeni
4-Pelvik yapışıklıklar(cerrahi)
5-Daha önce başarısız IVF/ICSI
6-Donör aşılama
7-Rahim ağzı etkeni
8-İmmünolojik
9-Erken menopozda dışardan yumurta alınması

Öncelikle hastanın hormonal ilaçlarla yumurtalıklarının kontrollü uyarılması, spermin çeşitli yıkama işlemleriyle hazırlanması yumurtaların ultrasonla vaginal yoldan toplanıp spermlerle birlikte özel bir katetere yerleştirilerek laparoskop yardımıyla kadın üreme yollarındaki tüplerin en geniş yerine (ampulla) aynı gün bırakılması gerekir.Ardından 8 hafta rahim içinde cenini(embriyo) saklayacak bölümün hormonlarla desteklenmesi gerekir.

İşlem yapılırken:
1-Kontrollü ovaryel hiperstimülasyon
Klomifen sitrat; klomifen sitrat ve HMG,saf FSH,rFSH veya bunların çeşitli kombinasyonları ile uyarılan overlerdeki folikülleri HCG ile çatlatılmış ve ovumlar USG ile toplanması önerilmektedir.Overlerde değişim seri kan östrojen düzeyi ve USG ile folikül gelişimi izlenerek saptanır.Burada overlerde yeterli uyarı var ise buna paralel olarak folikül çapı 20 mm varmış ise 10.000 IU/HCG injeksiyon yapılır.Kontrolün sağlanması için HMG veya FSH uygulama öncesi GnRH anologları son yıllarda yaygın kullanım bulmaktadır.
2-Yumurta Toplanması
USG ile yönlendirilmiş aspirasyon iğnesi ile vaginal yoldan yumurta toplanması en çok başvurulacak yöntemdir.Toplanan yumurtalar numaralanıp gruplandırılır.Transfer edilecek yumurtaların sayısı ve olgunluk dereceleri GIFT sonucunu etkileyecek kriterlerdir.
3-Sperm Hazırlanması
Hasta uygulamaya kabul edilmeden önce eşinden sperm alınarak Dünya sağlık Teşkilatı(who)kriterine göre analizi yapılır.
Eğer sperm sayısı 1,5 milyon /ml, ,progresyon 2-3 ve normal yapı oranı %30 ‘dan aşağı ise GIFT uygulamak yerine hasta in vitro fertilizasyona yönlendirilir.Uygulamaya hazır edilen çiftlerde yumurta toplamadan 2 saat önce eşinden sperm alınıp swim up (yüzdürme) yöntemiyle toplanan iyi durumdaki 300-700 bin hareketli sperm 30 mikrolitre yi aşamayan damla içine sığdırılır.

No related posts.

Vericiden yapay döllenme – Donör artifisyel İnseminasyon

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:54:54 +0000

Ülkemizde yasal, dinsel ve ahlaki nedenlerle uygulanmasına olanak bulunmayan bir yöntemdir.Batı ülkelerinde isteğe bağlı olarak hiç sperm üretmeyen , penisinde yapısal bozukluğu olan ya da herhangi bir nedenle iktidarsızlık nedeniyle gebe kalmayan çiftlerde uygulanır.Yöntem taze veya dondurulmuş spermler uygulanabilir.Bu işlem yapılmadan önce DİĞabolik hastalıklar yönünden araştırılıp tam iyilik hali kesin ise sperm alınır.Doğal ya daözel besiyerleri ile yıkandıktan sonra hazırlanan sperm rahim ağzı yada içerisinde yumurtlama sonrası ilk 36 saat içerisinde yerleştirilir.

No related posts.

Beklenmeyen Yan Etkiler

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:54:25 +0000

1-Dış gebelik:
Yine uyarılmış sikluslarda pelvik enfeksiyonu geçirmemiş olgularda dış gebelik gelişme olasılığı %4-5’tir.Ovaryal hipersitimülasyon:Human menopozal gonodotropin uygulamalarda yaklaşık olguların %1’inde aşırı over over büyümesi, karında şişme , göğüs ve karın boşluğunda sıvı toplanması, damar içi kan yoğunluğu artışı ve elektrolit bozukluğu ile kendini gösteren bir tablo oluşur.Bunlarda seri östrojen değerler ve USG ile over folikül gelişmesini izleyerek erkenden fark edilip önlem alınabilir.İlacın kesilmesi ve damar yatağının dengeli serum ile doldurulması çoğu kez sorunu çözer.
2 Kanama:
Uygulamadan sonra % 1 oranında hafif lekelenme tarzı kanama görülebilir.
3-Ağrı
Rahim içi aşılama sonrası %5’inde kramp tarzı ağrılar oluşabilir.Ayrıca uygulanan kanülün rahim içine travması sonucu salgılanan prostaglandin aşılamadan 2-4 saat sonra yine ağrıya neden olabilir.
4-Enfeksiyon
Rahim ağzı salgı ve seminal sıvı da aerop ve anaerop mikroorganizmalar, micoplazma veya klamidya çoğalabilir.Ancak sperm yıkama yönteminden sonra enfeksiyon olasılığı en aza indirgenecektir.
5-Antisperm antikor oluşumu
Doğal cinsel birleşmede aşılamaya göre çok daha az olan sperm karın içi boşluğuna ulaşır.Bu nedenle , aşılama sonucu oluşacak antisperm oranı doğal birleşmeye göre daha fazla olacaktır.
6-Çoğul gebelik
Human menopozal gonadotropin tedavisiyle birlikte uygulanan rahim içi aşılama yöntemi sonucu kadınların %25-30’unda çoğul gebelik oluşabilir.Oluşmanın nedeni kesin olarak bilinmektedir.

No related posts.

Rahim içi yapay döllenme(Intrauterin-IUI)

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:51:32 +0000

Rahim içi ilk yapay aşılama hypospadiaslı( penis ucundaki deliğin normal yerinden aşağıda bulunması ve akış zorluğu yaratması) bir erkeğin cinsel ilişki sonrası kaçan spermini ısıtılmış bir şırıngayla toplayıp tekrar vaginaya verilmesi ile yapılmış ve istemli gebelik oluşumu izlenmiştir.Bu olaydan 4 yıl sonra ise işlem bu kez rahim içerisine gerçekleştirilmiştir.Uzunca bir durgunluk döneminden sonra uygulama 1930’dan başlayarak kısırlık olgularının önemli bir kısmında olayın anormal seminal sıvıya sahip erkeklerden kaynaklandığının gösterilmesiyle yeniden önem kazanmıştır.
Toplam sperm yoğunluğunun artırılması amacıyla yapılan çeşitli erken çalışmalar sperm hareketliliğini olumsuz yönden etkilenmiştir.Bunu önlemek için split ejekulat (iki aşamada sperm örneği vermek); aşılam sıvısının miktarını kısıtlamak, örneğin yumurta yolk sıvısıyla sulandırılıp dondurulması gibi önlemlerle bir ölçüde yan etkileri azaltılmışsa da gerçek anlamda bu ancak in vitro fertilizasyon ve embriyo transferinin bulunmasıyla birlikte genital sıvının özel besiyerleri ile santrifuj edilerek yıkanmasıyla başarılabilmiştir.Bu işlemde çeşitli besiyerleriyle yoğunluk farkı ya da kolonlama yöntemiyle en iyi kalitedeki spermlerin ayrılıp yoğunlaştırılması esası uygulanır.Bilinen yöntemle swim-up (yüzdürme) ; Percoll veya nycondenz (yoğunluk katmanlarına göre ayrışma vs.) gebelik elde etme arzusunda olan çiftlerin çoğunda sonu daha çok aylık gebe kalma olma olasılığı rölatif(bağıl) nedenlerle azalmış olmasıdır. Buna örnek olarak sperm sayı veya hareket azlığı , rahim ağzı etkeni , endometriozis, hafif adneks (yumurtalık ve tüpleri) yapışıklığı, luteal faz yetmezliği , nedeni belirlenemeyen kısırlık gösterilebilir.Tedaviye yanıt alınması açısından uygulama öncesi hasta ve eşi ana kısırlık nedenleri yönünden incelenir ve çoğu kez laparoskopi yöntemiyle kadının alt batın organlarının araştırılması yapılır.Yapışıklık ve endometriozisin tanı ve tedavisi böylece sağlanış olur.Klamdya, rahim ağzı kültür hatta gonore (bel soğukluğu) incelemesinin yapılması uygun olur.Spermin döllenme yeteneği, enzim gücü (akrozom reaksiyonu), ovumun plazma zarını delebilme ve nükleler birleşme gücü önceden yapılarak sperm penetrasyon veya zonası alınmış hamster yumurtalarında penetrasyon testi ile anlaşılablir.Böylece verilecek spermin işlevsel gücü önceden belirlenmiş olabilecektir.
Vaginada cinsel ilişki sonrası spermin rahim ağzı akıntısını delip rahim içine oradan da asıl döllenmenin gerçekleşeceği tüplerin ampulla kısmına ulaşması gerekir.Bu yol uzadıkça ulaşılabilen sperm sayısı azalacaktır.Doğal döllenme yerine aşılamaya başvurulaçaksa ampullaya ulaşan spermlerin sayısının rahim içi aşılamada rahim ağzı aşılacaktır.Rahim içi aşılamadan yarar sağlanacağı düşünülen durumlar arasında sperm kalitesi bozukluğu , sperm transport başarısızlığı , rahim ağzı düzeyinde lokal düşman bir engel bulunması karın içinde tahrik maddeleri varlığı sayılabilir.
Uygulama öncesi spermin hazırlanması özellik oluşturur.2-4 günlük cinsel perhiz sonrası spermin masturbasyon yada toksik olmayan bir prezarvatif içine boşaltıldığı ejakulat kullanılır.Eğer sperme bağlı antikor varlığı söz konusuysa split ejekülatlar sperm hazırlanılması önerilmektedir.Cinsel perhiz süresi, ejekülatlar 30 dakikadan çok bekletilmesi , beyaz hücrelerin fazlaca bulunması, kapasitasyon denen dölleyebilme yeteneği süresi ölü hücrelerin varlığı sonucu olumsuz etkilenemektedir.Sperm hazırlama kapasitasyon ve seperasyon(ayrıştırma) bölümlerini içerir.Bunun için santrifüj ve yeniden yoğunlaştırma gerekir.Böylece sperm hem içinde bulunduğu seminal sıvıdaki engelleyici etkenlerden uzaklaşarak fizyolojik bir olgunluk kazanır, hem de ortamın beyaz küre, bakteri ve atıklardan ayrılır.Ancak belirli hızın üzerinde santrifüj yıkıcı enzimleri, ortaya çıkaracak sperm tahribine yol açar, motilite oranını düşürür.Ortama çeşitli antibiyotikler eklenmeli ve sperm hazırlığından sonraki yarım saat içinde aşılama yapılmalıdır.Sperm hazırlama iki ana yönteme göre yapılır.İlk uygulama swim-up (yüzdürme)’dir.
Belirli besiyerleri içinde sperm 1-2 kez santrifuje edilir.Bu yöntem sperm sayı ve hareketliliğin çok az olmadığı ejakülatta uygulanır.İkinci yöntem sürekli olmayan yoğunluğu bağlı ayrışmadadır.Değişik yoğunluktaki percoll veya Nycodenz gibi solüsyonlar düşük hızda santrifüje edilir ve sperm, bakteri beyaz küre ve antikorlardan ayrılarak en iyi spermler çökeltilip toplanır ve aşılamada kullanılır.Bundan başka yaygın olmayarak cam yünü,rayon, steril pamuk filtrasyonu albümin graydan ve cephadex veya ficoll klonlama kullanılmaktadır.Uygulama sırasında hasta jinekolojik muayene pozisyonuna yatırılıp vaginal valfler yerleştirildikten sonra rahim ağzı steril serum fizyolojik ile silinir ve özel kateter yardımıyla rahim içine şırıngaya yerleştirilmiş spermler boşaltılır.Boşaltılan miktar 0.5 ml den fazla olmamalı.0.5 – 1 dakika süreyle silindikten sonra sperm hazırlandıktan en geç yarım saat içinde rahime yerleştirilmelidir.
Ovumun döllenebilme yeteneği 12-24 saat sürer.Eğer kontrollü over hipersitimülasyon oluşturulan olgularda uygulanacaksa çatlatabilmek için verilecek human koryonik gonadotropin (HCG) injeksiyondan 36-40 saat sonra aşılama yapılmalıdır.Bunun 12-42 saat sonra olmak üzere iki kez yapılmasını önerenler de bulunmaktadır.
Doğal sikluslar da uygulanabilir .Ovulasyonun oluştuğu USG veya hormonal değerlerin izlenimiyle belirlenerek uygulama gerçekleştirilebilir.Bu gün human menopozal gonadotropin ve hüman koryonik gonadotropin(HCG) uygulanarak yapılan kontrollü over hyperstimülasyon ile birlikte uygulanan uygulama en yaygın şeklini almıştır.Oligosperminin geleneksel tedavisinde varikosel ligasyonu ve hormonal tedavi verilir.Bunların bazen oranları değiştirilir.Oligoastenospermi ise (hem sayı hem e hareket azlığı) başarı için rahim içi aşılama önerilmektedir.Literatürde kendiliğinden erkek etkeni bozukluğuna bağlı durumlarda bile gebe kalabilme % 14-27 çivarında , aşılamadan beklenen başarı %20 ‘nin üzerinde olmaktadır.Hazırlanan spermin yapı hareketlilik ve sayı gibi özellikleri sonucu etkilemektedir.Genellikle porcoll veya nycodenz ile sürekli olmayan yoğunluğa bağlı seperasyon swim-up tekniği tercih edilmektedir.Aşılama yöntemiyle en başarılı sonuçlar ilk üç uygulamada alınır.Her ne kadar altı aya kadar aşılama önerilse de 5 ve altıncı aylardaki gebelik oranı gittikçe düşecektir.
.Rahim içi aşılama yönteminin bazı riskleri taşıdığı bilinmelidir.Kendiliğinden düşük %20-29 oranda ve özellikle süpervulasyon yöntemiyle yapılan sikluslarda görülür.

No related posts.

Rahim Ağzı Yapay Döllenme(İntraservikal İnseminasyon)

admin — Thu, 26 Mar 2009 21:45:41 +0000

Uygulaması ancak sınırlı durumlarda yapılabilir.Doğal cinsel ilişkiye giremeyen ya da verici spermi kullanılacak olgularda en sık kullanım alanı bulur.Penis ya da vaginaya ait yapısal bozukluklarda, organik, ilaca bağlı ya da psikolojik iktidarsızlık hallerinde, ağrılı cinsel ilişkide , geri kaçan boşalma, erken boşalma, ağır sperm azlığında tercih edilebilecek bir yöntemdir.Aslında erken boşalma , vaginanın aşırı kasılması, psikolojik iktidarsızlık ve dysparanü (ağrılı cinsel birleşme) gibi durumlarda en iyi yaklaşım cinsel terapiste gitmek olup aşılama tedaviye yanıt vermeyen olgular için saklanmalıdır.

Elimizde rahim ağzına yapılacak yapay aşılamanın sperm yoğunluğu hareketliliği veya yapısına bağlı kısırlıkta; immünolojik ya da sperm rahim ağzı akıntısı arasındaki uyuşmazlıklar; endometriozis; ovulasyon(yumurtlam) bozukluğu gibi olgularda ve tubal etkenlerde özellikle kullanılması gerekliliğini destekleyen sürekli bir data yoktur.rahim ağzındaki salgıyı yumurtlama öncesi spermler için hem depo hem de süzgeç görevi görürü.Spermin bu salgıyı aşabilmesi doğrudan hareketliliğine bağlıdır.Sperm özel bir laboratuar işleminden geçirilmez. 0.5 ml. Kadar seminal sıvı rahim ağzına bir kanül ve şırınga ile bırakılır.Daha fazla miktarda yerleştirilirse , rahim içine bolca geçerek ağır kramp tarzı ağrılara neden olabilir.

Geri kalan sıvı plastik bir rahim ağzı kapak içine ya da vaginal arka boşluğuna bir depo birikintisi oluşturularak bırakılır.Takke uygulamadan 4-6 saat sonra hasta tarafından çıkarılır.Uygulama sonrası gebelik oranı yapısal , iktidarsızlığa bağlı, psikolojik ya da verici aşılamalarda taze seminal sıvıdaki sperm kalitesi iyi ise yüksektir.Her tedavi siklusu(adet) başına %8-12 olan gebelik oranı 6 ay içerisinde çiftlerin %60’ ında kümülatif olarak gebelik oluşabileceğini göstermiştir.

No related posts.